ÐÐТИМИКРОБÐРРЕЗИСТЕÐЦИЈР(ÐМР) ВО ЕВРОПРИ БÐЛКÐÐСКИОТ РЕГИОР– ПРЕГЛЕД ÐРСЕГÐШÐÐТРСОСТОЈБÐ
Keywords:
антимикробни ÑредÑтва, рези- Ñтенција, потрошувачка, инвазивни ÑоевиAbstract
Ðнтимикробната резиÑтенција (ÐМР) претÑтавува глобален проблем, чијшто размер е оÑобено загрижувачки во оние земји каде што не поÑтојат доволно Ñилни ÑиÑтеми за нејзино Ñледење и контрола. Токму затоа, во 2011 година Ñите земји во СЗО ЕвропÑкиот регион го уÑвоија ЕвропÑ- киот ÑтратегиÑки акциÑки план за антимикробна резиÑтенција којшто предвидува мапирање на употребата на антибиотици и ÐМР, Ñо цел подобрување на рационалната употреба на антибио- тици и намалување на антимикробната резиÑтенција. Овој феномен не ја заобиколува ниту Ма- кедонија, на што упатува фактот дека во регионот, таа Ñе вбројува меѓу земјите Ñо највиÑоко ни- во на пропишани, издадени и купени антибиотици. Целта на овој труд е да Ñе направи краток преглед на антимикробната резиÑтенција во Европа, Ñо Ñ„Ð¾ÐºÑƒÑ Ð½Ð° регионот на Балканот, поÑеб- но Македонија; да Ñе наглаÑи блиÑката врÑка помеѓу потрошувачката на антибиотици и резиÑ- тенцијата кон нив, а Ñо тоа и водечката улога што лекарите ја имаат во контрола на овој фено- мен. Извори на податоци: за потрошувачка на антимикробни ÑредÑтва: ECDC (2014): Surveillance of antimicrobial consumption in Europe 2012; Фонд за здравÑтвено оÑигурување на Македонија - ФЗОМ – податоци за препишани лекови на рецепт; за резиÑтенцијата кон антимикробни леко- ви: за земјите членки на ЕУ, EARS-Net - Surveiilance Report - Antimicrobial Resistance Surveil- lance in Europe, 2013. CAESAR- (Central Asian аnd Eastern European Surveillance оf Antimicro- bial Resistance), Ñе однеÑува на земји од наведените региони кои не Ñе членки на ЕУ. Протоко- лите од EARS-Net и CAESAR Ñе идентични. Според нив Ñе Ñледат Ñледниве микроорганизми кои Ñе изолирани од крв и цереброÑпинален ликвор (инвазивни Ñоеви): Staphylococcus aureus (MR- SA), Streptococcus pneumoniae (Pen R), Escherichia coli (ESBL+, карбапенемаза +), Klebsiella pneumоniae (ESBL +, карбапенемаза +), Enterococcus faecium и faecalis (VRE), Pseudomonas aeruginosa (мултирезиÑтентен) и Acinetobater spp. Резултати: Потрошувачката на антибиотици во земјите од ЕУ покажува големи варијации. Во Грција Ñе препишале најмногу, или 31,9 ДДД (дефинирани дневни дози) на антибиотик на 1000 жители, а во Холандија најмалку, 11,3 ДДД. ОдноÑот изнеÑува 2,8. ПроÑечно, во ЕУ Ñе препишувале по 21,5 ДДД во 2012 година. Во Македо- нија Ñпоред податоците на ФЗО во поÑледниве 5 години, ДДД на рецепт кој го признава Фон- дот изнеÑува помеѓу 17-20 ДДД на 1000 жители. Во овој број не Ñе опфатени антибиотиците кои ги купуваат пациентите. Процентите на резиÑтенција на инвазивните Ñоеви на Балканот и во Ð . Македонија Ñе Ñигнификантно повиÑоки од проÑечните во ЕУ, и Ñе Ñлични Ñо резиÑтенцијата во земјите на Јужна и ЈугоиÑточна Европа.Downloads
References
Antimicrobial resistance. Available at: http://ecdc.eu- ropa.eu/en/healthtopics/antimicrobial_resistance/Pa- ges/index.aspx
Antimicrobial use. Available at:
http://www.who.int/drugresistance/use/en/
Boshevska G, Panovski N. Antimicrobial resistance in Macedonia and measures to reduce/control its develop- ment. Eurodialogue 20. Journal for European Issues, Skopje, 2015, 181-187.
Central Asian and Eastern European Surveillance of Antimicrobial Resistance. Annual report 2014. Availab- le at: http://www.euro.who.int/ data/assets/pdf_ï¬- le/0006 /285405/ CAESAR-Surveillance-Antimicrobial- Resistance2014.pdf
Central Asian and Eastern European Surveillance of Antimicrobial Resistance. Annual report 2016. Availab- le at: http://www.euro.who.int/ data/assets/pdf_ï¬- le/0006 /285405/ CAESAR-Surveillance-Antimicrobial- Resistance2016.pdf
Drug resistance. Avialiable at: http://www.who.int/to- pics/drug/en/
ECDC Antimicrobial resistance http://ecdc.europa.eu/en/healthtopics/antimicrobialre- sistance/basic_facts/Pages/basic_facts.aspx#sthash.mV Q0YEIC.dpuf
Global action plan on antimicrobial resistance, aviali- able at http://www.who.int/drugresistance/global_acti- on_plan/en/
Годишен извештај за 2013 година за потрошувачка на лекови од ЛиÑтата на лекови за ПЗЗ кои Ñе на товар на ФЗОМ. ДоÑтапно на: http://www/fzo.org.mk/ извештаи, анализи, прегледи.
National Strategy and Action Plan for the control of antimicrobial resistance in the Republic of Macedonia
-2016; adopted from Government of R.Macedonia on 24.04.2011.
Panovski N, Boshevska G, Kakaraskoska Boceska B, Kaftandzieva A, Cekovska Z, Hristova K, Milevska N. Antimicrobial resistance (AMR) in Republic of Macedo- nia and measures to control/reduce it. VI ÐšÐ¾Ð½Ð³Ñ€ÐµÑ Ð½Ð° мед.лаб. и Ñан.тех. на Ð .Македонија, Струга, 2016.
WHO Global Strategy for containment of antimicro- bial resistance http://www.who.int/drugresistance/WHO_Global_Str ategy_English.pdf
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
All wrights are reserved.


