Примена на ласери за дезинфекција на коренски канали во тек на ендодонтска терапија

Автори

  • Марина Ефтимоска Стоматолошки факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ – Скопје, Северна Македонија
  • Василка Ренџова Стоматолошки факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ – Скопје, Северна Македонија

ДОИ:

https://doi.org/10.3889/aph.2026.6841

Клучни зборови:

ласери , ендодонтски третман , стерилизација на коренските канали , радиографска анализа

Апстракт

Добрата обработка, иригацијата и стерилизација на коренските канали се важни предуслови за успешен ендодонтски третман кај инфицирани коренски канали. Традиционалните процедури за хемиско-механичко чистење на коренскиот канал не можат со сигурност да обезбедат комплетна  успешна дезинфекција на целиот ендодонтски простор, особено во областите на  апикалната делта, како и акцесорните канали. По  механичката инструментација, околу 35% од ѕидот на дентинот останува покриен со бактериски биофилм, но и по примена на антимикробни агенси коренските канали не се целосно дезинфицирани. Имајќи предвид дека за успешен  ендодонтски третман на апикалните пародонтити клучен фактор е стерилноста на каналниот систем, се прават постојани напори од страна на експертите да се најде најуспешен начин за тоа. Последнава декада употребата на ласери за дезинфекција и чистење на коренските канали е интензивирана, а нејзиниот потенцијал сè уште се истражува. Целта на овој труд беше да се објаснат основните принципи на  интеракција на ласерите со ткивата во коренските канали, да се спореди ендодонтскиот третман со помош на ласер, наспроти конвенционалната употреба на 3% натриум хипохлорит и  ултразвучната обработка на каналите кај заби со хроничен апикален периодонтитис.  Испитувањето го реализиравме во in vitro услови на 60 заби со дијагностициран хроничен пародонтитис кои ги поделивме во три групи. Механичката подготовка на коренските канали ја спроведувавме со стандардизиран протокол на инструментализација со никел-титаниумски ротирачки инструменти, проследено со континуирана иригација со 2,5% натриум хипохлорит (NaOCl) во комбинација со 17% етилендиаминтетраоцетна киселина (ЕДТА). По завршување на механичко-медикаментозната обработка, ги применивме следните протоколи за дезинфекција: 1. 2,5% NaOCL во комбинација со ЕДТА,  2.       2,5% NaOCL во комбинација со ендоактиватор (UltraX, Eighteeth), 3. Употреба на соодветен мекоткивен ласер за стерилизација на ендодонтски третираните коренски канали. Ефективноста на третманот ја проценувавме преку радиографска анализа на периапикалниот статус, а радиографските снимки ги изработувавме во три временски интервали: пред почетокот на третманот, по 3 месеци, по 6 месеци. Резултатите од ова истражување покажаа дека сите применети протоколи за дезинфекција на коренско-каналниот систем доведуваат до намалување на периапикалните лезии во текот на периодот на следење. Сепак, најизразено намалување на PAI (Periapical Index) вредностите беше забележано кај групата третирана со ласерска дезинфекција.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Референци

1. Siqueira, J.F., Jr (2001), Aetiology of root canal treatment failure: why well-treated teeth can fail. International Endodontic Journal 2001; 34: 1-10. https://doi.org/10.1046/j.1365-2591.2001.00396.x

2. Nair PN. On the causes of persistent apical periodontitis: a review. Int Endod J. 2006 Apr;39(4):249-81. doi: 10.1111/j.1365-2591.2006.01099.x. PMID: 16584489.

3. Siqueira JF Jr, Rôças IN. Diversity of endodontic microbiota revisited. J Dent Res. 2009 Nov;88(11):969-81. doi: 10.1177/0022034509346549. PMID: 19828883.

4. Costerton JW, Stewart PS, Greenberg EP. Bacterial biofilms: a common cause of persistent infections. Science. 1999 May 21;284(5418):1318-22. doi: 10.1126/science.284.5418.1318. PMID: 10334980.

5. Zehnder M. Root canal irrigants. J Endod. 2006 May;32(5):389-98. doi: 10.1016/j.joen.2005.09.014. PMID: 16631834.

6. Mohammadi Z. Sodium hypochlorite in endodontics: an update review. Int Dent J. 2008 Dec;58(6):329-41. doi: 10.1111/j.1875-595x.2008.tb00354.x. PMID: 19145794.

7. Peters OA. Current challenges and concepts in the preparation of root canal systems: a review. J Endod. 2004 Aug;30(8):559-67. doi: 10.1097/01.don.0000129039.59003.9d. PMID: 15273636.

8. Violich DR, Chandler NP. The smear layer in endodontics – a review. International Endodontic Journal 2010; 43: 2-15. https://doi.org/10.1111/j.1365-2591.2009.01627.x

9. Van Der Sluis LWM, Versluis M, Wu MK, Wesselink PR. Passive ultrasonic irrigation of the root canal: a review of the literature. International Endodontic Journal 2007, 40: 415-426. https://doi.org/10.1111/j.1365-2591.2007.01243.x

10. Sadony DM, Moharam LM. Laser applications in endodontics: a review article. Bull Natl Res Cent 2024; 48: 103. https://doi.org/10.1186/s42269-024-01260-9

11. Asnaashari M et al. The Effect of High-Power Lasers on Root Canal Disinfection: A Systematic Review: High-Power Lasers and Root Canal Disinfection”. Journal of Lasers in Medical Sciences 2022; 13: e66, https://journals.sbmu.ac.ir/jlms/article/view/39660.

12. Abu-Seida A, El-Tayeb M, Hassanein E. Synopsis on the Role of Diode Laser in Root Canal Disinfection. International Arab Journal of Dentistry 2024; 15: Iss. 1, Article 18. DOI: https://doi.org/10.70174/iajd.v15i1.971

13. Patel S, Hundal H, Nishad G, Shetty N, Banjare V, Sethumadhavan J, Makkad RS, Tiwari A. Antimicrobial activity of laser assisted endodontic therapy in disinfecting root canals. Bioinformation. 2024 Jun 30;20(6):610-614. doi: 10.6026/973206300200610. PMID: 39131530; PMCID: PMC11312322.

14. Pelozo LL, Silva-Neto RD, Salvador SL et al. Adjuvant therapy with a 980-nm diode laser in root canal retreatment: randomized clinical trial with 1-year follow-up. Lasers Med Sci 2023; 38: 77 (2023). https://doi.org/10.1007/s10103-022-03659-0

15. Dawasaz AA. In Vivo Efficacy of Diode Laser as a Monotherapy in Root Canal Disinfection: A Systematic Review and Meta-Analysis. Photobiomodulation, Photomedicine, and Laser Surgery. 2022;40(1):59-70. doi:10.1089/photob.2021.0073

16. Kumar NK, Naik S, Brigit B, V SG, Manimozhi M. Evaluation of Effect of Laser in Root Canal Disinfection in Pulp Regenerative Therapy: A Systematic Review. Photobiomodulation, Photomedicine, and Laser Surgery. 2025;43(2):53-58. doi:10.1089/photob.2024.0090

17. Verma A, Yadav RK, Tikku AP, Chandra A, Verma P, Bharti R, Shakya VK. A randomized controlled trial of endodontic treatment using passive ultrasonic irrigation and laser activated irrigation to evaluate healing in chronic apical periodontitis. J Clin Exp Dent. 2020;12(9):e821–e829. doi:10.4317/jced.56368

18. Fiegler Rudol J, Grzech Leśniak Z, Tkaczyk M, et al. Enhancing root canal disinfection with Er:YAG laser: a systematic review. Dent J (Basel). 2025;13(3):101. doi:10.3390/dj13030101

19. Kaur N, Jain SK, Sharma R, et al. Impact of laser irrigation systems on root canal disinfection: a comparative in vitro study. Clin Oral Investig. 2025;21(9):3014–3019. doi:10.6026/973206300213014

20. Liu C, Li Q, Yue L, Zou X. Evaluation of sonic, ultrasonic, and laser irrigation activation systems to eliminate bacteria from the dentinal tubules of the root canal system. J Appl Oral Sci. 2022;30:e20220199. doi:10.1590/1678 7757 2022 0199

21. Tonini R, Salvadori M, Audino E, et al. Irrigating solutions and activation methods used in clinical endodontics: a systematic review. Front Oral Health. 2022;3:838043. doi:10.3389/froh.2022.838043

22. Shahravan A, Nekouei AH. Does ultrasonic activation of irrigation during endodontic therapy improve the clinical and microbiological effects? Evid Based Dent. 2022;23(3):118–119. doi:10.1038/s41432 022 0819 9

23. Eggmann F, Vokac Y, Eick S, Neuhaus KW. Sonic irrigant activation for root canal disinfection: power modes matter! BMC Oral Health. 2020;20:102.

24. Olivi M, Raponi G, Palaia G, et al. Disinfection of root canals with laser activated irrigation, photoactivated disinfection, and combined laser techniques: an ex vivo preliminary study. Photobiomodul Photomed Laser Surg. 2021;39(1):62–69. doi:10.1089/photob.2020.4879

25. Cheung AWY, Lee AHC, Cheung GSP. Clinical efficacy of activated irrigation in endodontics: a focused review. Restor Dent Endod. 2021;46(1):e10. doi:10.5395/rde.2021.46.e10

26. Peters OA. Current challenges and concepts in the preparation of root canal systems. J Endod. 2004;30(8):559–567. doi:10.1097/01.DON.0000129039.59003.9D

27. Zehnder M. Root canal irrigants. J Endod. 2006;32(5):389–398. doi:10.1016/j.joen.2005.09.014

28. Violich DR, Chandler NP. The smear layer in endodontics. Int Endod J. 2010;43(1):2–15. doi:10.1111/j.1365 2591.2009.01627.x

29. Siqueira JF Jr, Rôças IN. Diversity of endodontic microbiota. J Dent Res. 2009;88(11):969–981. doi:10.1177/0022034509346549

30. Costerton JW, Stewart PS, Greenberg EP. Bacterial biofilms: a common cause of persistent infections. Science. 1999;284(5418):1318–1322. doi:10.1126/science.284.5418.1318

31. Tonini R, et al. Irrigating solutions and activation methods used in clinical endodontics: systematic review on contemporary activation. Front Oral Health. 2022;3:838043. doi:10.3389/froh.2022.838043

32. Sabeti M, Harouni A, Gabbay J. Comparing Ultrasonically Activated Irrigation and Laser-Activated Irrigation for Postoperative Pain Reduction in Endodontics: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. J Endod. 2026 Jan;52(1):37-46. doi: 10.1016/j.joen.2025.08.002. Epub 2025 Aug 15. PMID: 40818665.

33. Kumar KN, Naik SB, Brigit B, et al. Evaluation of effect of laser in root canal disinfection in pulp regenerative therapy: a systematic review. Photobiomodul Photomed Laser Surg. 2025;43(2):53–58. doi:10.1089/photob.2024.0090

34. Cheung AWT, Lee AHC, Cheung GSP. Clinical efficacy of activated irrigation in endodontics: a focused review. Restor Dent Endod. 2021 Jan 26;46(1):e10. doi: 10.5395/rde.2021.46.e10. PMID: 33680899; PMCID: PMC7906851.

35. Raducka M, Piszko A, Piszko PJ, Jawor N, Dobrzyński M, Grzebieluch W, Mikulewicz M, Skośkiewicz-Malinowska K. Narrative Review on Methods of Activating Irrigation Liquids for Root Canal Treatment. Appl. Sci. 2023, 13, 7733. https://doi.org/10.3390/app13137733

36. Wieczorkiewicz K, Jarząbek A, Bakinowska E, Kiełbowski K, Pawlik A. Microbial Dynamics in Endodontic Pathology—From Bacterial Infection to Therapeutic Interventions—A Narrative Review. Pathogens 2025, 14, 12. https://doi.org/10.3390/pathogens14010012

37. Orstavik D, Kerekes K, Eriksen HM. The periapical index: a scoring system for radiographic assessment of apical periodontitis. Endod Dent Traumatol. 1986 Feb;2(1):20-34. doi: 10.1111/j.1600-9657.1986.tb00119.x. PMID: 3457698.

Објавено

2026-07-25

Како да се цитира

1.
Ефтимоска М, Ренџова В. Примена на ласери за дезинфекција на коренски канали во тек на ендодонтска терапија. Arch Pub Health [Internet]. 2026 Jul. 25 [cited 2026 Nov. 21];18(1):34-47. Available from: https://journals.mk/index.php/aph/article/view/6841

Издание

Секција

Орално здравје

Најчитани трудови од истиот автор(и)