Одредени специфики на адхерентноста кон хронична медикаментозна терапија кај пациентите со хипертензија, туберкулоза и ХИВ/СИДА во Република Македонија

Автори

  • Марија (Marija) Кишман-Христовска (Kishman-Hristovska) Институт за социјална медицина, Медицински факултет, Универзитет Св. Кирил и Методиј, Скопје
  • Моме (Mome) Спасовски (Spasovski) Докторски студии по јавно здравство, Медицински факултет, Универзитет Св. Кирил и Методиј, Скопје

Клучни зборови:

адхерентност, хронични заболувања, медикаментозен третман, ХИВ/СИДА, туберкулоза, хипертензија

Апстракт

ÐтхерентноÑта кон медицинÑкиот третман е клучна алка на меѓупроцеÑот и иÑходот во тек на леку- вањето. ÐеÑоодветното придржување кон терапевÑкиот режим може да има големо влијание врз кли- ничкиот иÑход на болеÑта/ÑоÑтојбата. Типично, Ñтапката на атхерентноÑÑ‚ кон препишаните лекови е околу 50%, а варира од0% до 100%. ÐтхерентноÑта кон хроничната медикаментозна терапија е мулти- димензионален феномен детерминиран од влијанието на взаемниот ÑÐ¾Ð¾Ð´Ð½Ð¾Ñ Ð½Ð° повеќе фактори. Со ова иÑтражување Ñе обидовме да ја иÑпитаме атхерентноÑта кон хроничниот медикаментозен третман кај пациенти Ñо туберкулоза, хипертензија и ХИВ/СИДРи можниот интерлинк помеѓу ÑтатуÑот на вработеноÑÑ‚, ÑтатуÑот на здравÑтвено оÑигурување и цената на лековите или цената на транÑпортот на пациентите при преземање на лековите (за пациентите Ñо туберкулоза). Материјал и методи: При- менивме иÑтражувања од типот на Ñтудија на преÑек Ñо Ñпроведување на прашалници Ñо Ñамопо- полнување, и тоа неÑтандардизиран прашалник (за ÑоциоекономÑки  Ð¿Ð¾Ð´Ð°Ñ‚оци) и Ñтандардизирана Ñкала на MoриÑки, Грин и Левин (MGL) за атхерентноÑÑ‚ кон препишаните лекови. Од диÑтрибуираните повеќе од 5000 прашалници,  Ð±ÐµÐ° добиени 3464 пополнети прашалници кои беа база за ÑтатиÑтичката анализа. Резултати: Резултатите кај пациентите Ñо хипертензија и ХИВ/СИДРиндицираат позитивна корелација помеѓу невработеноÑта и атхерентноÑта кон лековите и тоа Ñо појава на намалување на атхерентноÑÑ‚ кон препишаната терапија. Понатаму, кај пациентите Ñо хипертензија кои Ñе без здрав- Ñтвено оÑигурување, атхерентноÑта кон препишаната терапија е намалена. Добиените резултати од ова иÑтражување укажуваат дека цената на лековите има улога во атхерентноÑта кај пациентите Ñо хипертензија, и тоа поврзаноÑÑ‚ на намалена атхерентноÑÑ‚ во Ð¾Ð´Ð½Ð¾Ñ Ð½Ð° цената на лекот. Кај пациентите во оваа Ñтудија Ñо дијагноза ХИВ/СИДРи Ñо примена на овие инÑтрументи не можевме да утврдиме поврзаноÑÑ‚ помеѓу цената на лековите и атхерентноÑта кон терапијата. ИÑто така, кај пациентите Ñо дијагноза туберкулоза не бевме во можноÑÑ‚ да детерминираме корелирана ÑтатиÑтичка Ñигнификант- ноÑÑ‚ помеѓу цената на транÑпортот до локацијата за преземање на лековите и атхерентноÑта кон пре- пишаниот медикаментозен режим. Заклучоци: Кај нашите иÑпитаници утврдивме дека невработеноÑ- та, немањето здравÑтвено оÑигурување и цената на лекот корелира Ñо намалување на атхерентноÑта кон препишаната терапија.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Референци

Haynes RB, McKibbon KA, Kanani R.

Systematic review of randomized trials of interventions to assist patients to follow prescriptions for medications. Lancet 1996; 348: 383–86.

Vermeire E, Hearnshaw H, ValRoyen P, Denekens J. Patient adherence to treatment: three decades of research. A comprehensive review. J Clin Pharm Ther 2001;26:331–342.

MyersL , AbrahamC. Beyond "˜doctor's orders'. The Psychologist. 2005;680-683.

Arbuthnott A, Sharpe D. The effect of physician-patient collaboration on patient adherence in non-psychiatric medicine. Patient Education and Counseling. 2009;77:60-67.

Adherence to long-term therapies: evidence for action. World Health Organization. Geneva. 2003.

Sabate E. WHO Adherence Project: Toward Policies for Action. World Health Organization. Geneva. 2001.

Morisky DE, Green LW, Levine DW. Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence. Medical Care 1986;24:67-74.

(Zheng B, Poulose Ð, Fulford M, Holbrook A. A pilot study on cost- related medication nonadherence in Ontario. J Popul Ther Clin Pharmacol. 2012. Vol 19(2):e239-e247.

Persaud N, Lee T, Ahmad H, et al. Protocol for a randomised controlled trial evaluating the effects of providing essential medicines at no charge: the Carefully Selected and Easily Accessible at No Charge Medicines (CLEAN Meds) trial. BMJ Open 2017;7:e015686. doi:10.1136/ bmjopen-2016-015686

(McAllister Ј, Beardsworth G, Lavie E, MacRae K, Carr A. Financial Stress is Associated with Reduced Treatment Adherence in HIV-infected Adults in a Resource-rich Setting. HIV Medicine.

;14(2):120-124.

Преземања

Објавено

2018-04-30

Како да се цитира

1.
Кишман-Христовска (Kishman-Hristovska) Марија (Marija), Спасовски (Spasovski) Моме (Mome). Одредени специфики на адхерентноста кон хронична медикаментозна терапија кај пациентите со хипертензија, туберкулоза и ХИВ/СИДА во Република Македонија. Arch Pub Health [Internet]. 2018 Apr. 30 [cited 2026 Nov. 21];10(1):19-30. Available from: https://journals.mk/index.php/aph/article/view/1602

Издание

Секција

Јавно здравје

Најчитани трудови од истиот автор(и)