Квалитетот на партнерската дијада како предиктор на психо-емоциналниот развој на детето

Автори

  • Камелија Симеонова Факултет за медицински науки, Универзитет „Гоце Делчев“- Штип; Клиничка болница „Аџибадем Систина“, Оддел за детска и адолесцентна психијатрија, Скопје, Северна Македонија.
  • Билјана Ефтимова Факултет за медицински науки, Универзитет „Гоце Делчев“, Штип, Северна Македонија
  • Ненси Манушева Универзитетска клиника за психијатрија; Медицински факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Република Северна Македонија

ДОИ:

https://doi.org/10.3889/aph.2026.6865

Клучни зборови:

партнерска дијада, психо-емоционален развој, семејно функционирање, приврзаност

Апстракт

Целта на студијата беше да се испита поврзаноста помеѓу квалитетот на родителската/партнерската дијада и психо-емоционалниот развој на детето, како и да се утврди дали квалитетот на односот помеѓу партнерите може да послужи како предиктор за емоционалната и психолошката благосостојба на детето. Работната хипотеза претпоставува дека повисокото ниво на емоционална блискост помеѓу партнерите ќе предвиди подобра емоционална регулација кај децата. Материјали и методи: Беше спроведена квантитативна трансверзална студија со примена на корелациски пристап. Во студијата беа вклучени родители на деца на возраст од 6 до 18 години. Учесниците беа регрутирани преку случаен избор (онлајн прашалник) од училишта и оние коишто дошле на преглед/препишана амбулантска терапија. Добиените податоци беа анализирани со помош на софтверот JASP Team, верзија 0.98.0. Резултати: Конечниот примерок опфати 106 родители, од кои 62 (58,4%) мајки, а 44 (41,6%) татковци. Просечната возраст на децата на учесниците изнесуваше M = 10,42 (SD = 3,55) години. Мултипната регресија покажа дека целокупниот модел значајно ја предвидуваше емоционалната регулација, R² = 0,35, прилагоден R² = 0,33, F(3, 102) = 18,23, p < 0,01. Физичката активност (B = 0,34, β = 0,24, p = 0,02) и соработката од страна на родителите (B = 0,25, β = 0,31, p < 0,01) беа значајни позитивни предиктори, додека дијадa на партнерот не беше предиктор (B = 0,07, β = 0,15, p = 0,25). Заклучок: Психо-емоционалниот развој на детето не се обликува само преку односот родител-дете, туку и преку квалитетот на односот помеѓу партнерите. Начинот на кој родителите комуницираат, градат поврзаност и ги решаваат конфликтите и секојдневните предизвици се вградува во развојната матрица на детето. Партнерскиот однос претставува централна оска во психо-емоционалниот развој на детето. Врз основа на спроведените истражувања, може да се заклучи дека партнерската дијада претставува фундаментален и незаменлив фактор во психо-емоционалниот развој на детето, надминувајќи ја традиционалната перцепција за родителството како збир на поединечни родителски практики. Оваа студија укажува на тоа дека квалитетот на односот помеѓу партнерите не е само контекстуален елемент, туку активен, динамичен процес што директно го обликува внатрешниот психолошки свет на детето.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Референци

1. Morris AS, Silk JS, Steinberg L, Myers SS, Robinson LR. The role of the family context in the development of emotion regulation. Soc Dev. 2007;16(2):361-388. doi:10.1111/j.1467-9507.2007.00389.x.

2. van Eldik WM, de Haan AD, Parry LQ, Davies PT, Luijk MPCM, Arends LR, Prinzie P. The interparental relationship: meta-analytic associations with children's maladjustment and responses to interparental conflict. Psychol Bull. 2020;146(7):553-594. doi:10.1037/bul0000233.

3. Rhoades KA. Children's responses to interparental conflict: a meta-analysis of their associations with child adjustment. Child Dev. 2008;79(6):1942-1956. doi:10.1111/j.1467-8624.2008.01235.x.

4. Lin SC, Kehoe C, Pozzi E, Liontos D, Whittle S. Research review: child emotion regulation mediates the association between family factors and internalizing symptoms in children and adolescents - a meta-analysis. J Child Psychol Psychiatry. 2024;65(3):260-274. doi:10.1111/jcpp.13894.

5. Madigan S, Deneault AA, Duschinsky R, Bakermans-Kranenburg MJ, Schuengel C, van IJzendoorn MH, et al. Maternal and paternal sensitivity: key determinants of child attachment security examined through meta-analysis. Psychol Bull. 2024;150(7):839-872. doi:10.1037/bul0000433.

6. Davies PT, Harold GT, Goeke-Morey MC, Cummings EM, Shelton K, Rasi JA. Child emotional security and interparental conflict. Monogr Soc Res Child Dev. 2002;67(3):i-v, vii-viii, 1-115. doi:10.1111/1540-5834.00205.

7. Harold GT, Sellers R. Annual research review: interparental conflict and youth psychopathology: an evidence review and practice focused update. J Child Psychol Psychiatry. 2018;59(4):374-402. doi:10.1111/jcpp.12893.

8. Gao MM, Papp LM, Cummings EM. Typologies of daily relationship quality in marital and parent-child subsystems: implications for child adjustment. J Fam Psychol. 2022;36(4):574-584. doi:10.1037/fam0000929.

9. Ramsdell EL, Brock RL. Interparental relationship quality during pregnancy: implications for early parent-infant bonding and infant socioemotional development. Fam Process. 2021;60(3):966-983. doi:10.1111/famp.12599.

10. Erel, O., & Burman, B. Interrelatedness of marital relations and parent–child relations: A meta-analytic review. Psychological Bulletin. 1995;118(1), 108–132. https://doi.org/10.1037/0033-2909.118.1.108

11. Davies PT, Cummings EM. Marital conflict and child adjustment: an emotional security hypothesis. Psychol Bull. 1994;116(3):387-411. doi:10.1037/0033-2909.116.3.387

12. Solomon J, Beetz A, Schöberl I, Gee N, Kotrschal K. Attachment security in companion dogs: adaptation of Ainsworth's strange situation and classification procedures to dogs and their human caregivers. Attach Hum Dev. 2019;21(4):389-417. doi:10.1080/14616734.2018.1517812

Преземања

Објавено

2026-10-15

Како да се цитира

1.
Симеонова К, Ефтимова Б, Манушева Н. Квалитетот на партнерската дијада како предиктор на психо-емоциналниот развој на детето. Arch Pub Health [Internet]. 2026 Oct. 15 [cited 2026 Nov. 21];18(2):1-11. Available from: https://journals.mk/index.php/aph/article/view/6865

Издание

Секција

Клинички истражувања

Најчитани трудови од истиот автор(и)