Клинички предиктори на молекуларна дијагноза кај епилепсија со ран почеток: пристап заснован на клиничкиот фенотип

Автори

  • Љеља Муаремоска -Канзоска Универзитетска клиника за детски болести; Медицински факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Република Северна Македонија
  • Аспазија Софијанова Универзитетска клиника за детски болести; Медицински факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Република Северна Македонија
  • Филип Дума Медицински факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Република Северна Македонија
  • Тодор Арсов Факултет за медицински науки, Универзитет „Гоце Делчев“, Штип, Република Северна Македонија

ДОИ:

https://doi.org/10.3889/aph.2026.6876

Клучни зборови:

епилепсија со ран почеток, генетско тестирање, молекуларна дијагноза, клинички предиктори, развојни нарушувања, магнетна резонанца

Апстракт

Генетското тестирање има сè позначајна улога во етиолошката проценка на епилепсијата со ран почеток, но веројатноста за молекуларна дијагноза значително варира во зависност од клиничкиот фенотип. Целта на оваа студија беше да се идентификуваат клиничките карактеристики поврзани со дефинитивна молекуларна дијагноза и да се утврди нивната независна предиктивна вредност. Материјал и методи: Анализата опфати 141 пациент со почеток на епилептичните напади до 60-месечна возраст и завршено клиничко генетско тестирање. Како дефинитивна молекуларна дијагноза беа прифатени само наодите доволни за објаснување на клиничкиот фенотип. Беа анализирани развојот пред почетокот на нападите, фамилијарната анамнеза, карактеристиките на епилепсијата, невролошкиот и моторниот фенотип, синдромските и дизморфичните белези, системските манифестации и МР-наодите на мозокот. По униваријантната анализа беше применет однапред дефиниран мултиваријантен логистички регресивен модел. Резултати: Дефинитивна молекуларна дијагноза беше утврдена кај 74/141 пациенти (52,5%). Фармакорезистентната епилепсија, развојната регресија, абнормалниот невролошки/моторен фенотип, синдромските/дисморфичните белези, системските манифестации и абнормалниот МР-наод беа поврзани со повисок дијагностички принос. Најсилна поврзаност покажа нарушениот развој пред почетокот на нападите (OR 6,15; 95% CI 2,85–13,27). Во мултиваријантниот модел, нарушениот развој пред почетокот на нападите (aOR 5,46; 95% CI 2,27–13,13), позитивната фамилијарна анамнеза (aOR 4,14; 95% CI 1,64–10,45) и абнормалниот МР-наод (aOR 3,03; 95% CI 1,13–8,13) останаа независно поврзани со дефинитивна молекуларна дијагноза. Моделот покажа добра дискриминативна способност (AUC 0,790; средна AUC при вкрстена валидација 0,772). Дијагностичкиот принос се зголеми од 6,3% без независни предиктори до 79,2% кај пациентите со најмалку два предиктора. Заклучок: Нарушениот развој пред почетокот на нападите, позитивната фамилијарна анамнеза и абнормалниот МР-наод независно ја зголемуваат веројатноста за дефинитивна молекуларна дијагноза кај епилепсијата со ран почеток. Овие клинички карактеристики можат да помогнат во приоритизацијата на генетското тестирање при ограничена достапност, но нивното отсуство не треба да биде основа за исклучување од молекуларна дијагностика.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Референци

1. Krey I, Platzer K, Esterhuizen A, et al. Current practice in diagnostic genetic testing of the epilepsies. Epileptic Disord Int Epilepsy J Videotape. 2022;24(5):765-786. doi:10.1684/epd.2022.1448

2. Smith L, Malinowski J, Ceulemans S, et al. Genetic testing and counseling for the unexplained epilepsies: An evidence-based practice guideline of the National Society of Genetic Counselors. J Genet Couns. 2023;32(2):266-280. doi:10.1002/jgc4.1646

3. Chowdhury SR, Whitney R, RamachandranNair R, Bijarnia Mahay S, Sharma S. Genetic Testing in Pediatric Epilepsy: Tools, Tips, and Navigating the Traps. Pediatr Neurol. 2024;157:42-49. doi:10.1016/j.pediatrneurol.2024.05.008

4. Sheidley BR, Malinowski J, Bergner AL, et al. Genetic testing for the epilepsies: A systematic review. Epilepsia. 2022;63(2):375-387. doi:10.1111/epi.17141

5. Stefanski A, Calle-López Y, Leu C, Pérez-Palma E, Pestana-Knight E, Lal D. Clinical sequencing yield in epilepsy, autism spectrum disorder, and intellectual disability: A systematic review and meta-analysis. Epilepsia. 2021;62(1):143-151. doi:10.1111/epi.16755

6. Burk KC, Kaneko M, Quindipan C, et al. Diagnostic Yield of Epilepsy-Genes Sequencing and Chromosomal Microarray in Pediatric Epilepsy. Pediatr Neurol. 2024;150:50-56. doi:10.1016/j.pediatrneurol.2023.10.014

7. Henry OJ, Ygberg S, Barbaro M, et al. Clinical whole genome sequencing in pediatric epilepsy: Genetic and phenotypic spectrum of 733 individuals. Epilepsia. 2025;66(8):2966-2979. doi:10.1111/epi.18403

8. Wu F, Ji X, Cheng P, et al. Diagnostic Genetic Findings From Exome Sequencing in a Cohort of 1,109 Children With Epilepsy. Neurol Genet. 2026;12(3):e200387. doi:10.1212/NXG.0000000000200387

9. Galer PD, Parthasarathy S, Xian J, et al. Clinical signatures of genetic epilepsies precede diagnosis in electronic medical records of 32,000 individuals. Genet Med. 2024;26(11):101211. doi:10.1016/j.gim.2024.101211

10. Kwan P, Arzimanoglou A, Berg AT, et al. Definition of drug resistant epilepsy: consensus proposal by the ad hoc Task Force of the ILAE Commission on Therapeutic Strategies. Epilepsia. 2010;51(6):1069-1077. doi:10.1111/j.1528-1167.2009.02397.x

11. Chang YM, Huang YT, Lai PC. Genetic testing for diagnosing neurodevelopmental disorders and epilepsy: a systematic review and meta-analysis. Syst Rev. 2025;14(1):155. doi:10.1186/s13643-025-02896-y

12. Lee S, Seo GH, Kim SY, et al. Clinical utility of genome sequencing in rare diseases: lessons from a single-center study of 1,452 Korean families. NPJ Genomic Med. 2025;11(1):2. doi:10.1038/s41525-025-00538-9

13. Coryell J, Gaillard WD, Shellhaas RA, et al. Neuroimaging of Early Life Epilepsy. Pediatrics. 2018;142(3):e20180672. doi:10.1542/peds.2018-0672

14. Brock DC, Abbott M, Reed L, et al. Epilepsy panels in clinical practice: Yield, variants of uncertain significance, and treatment implications. Epilepsy Res. 2023;193:107167. doi:10.1016/j.eplepsyres.2023.107167

Преземања

Објавено

2025-10-20

Како да се цитира

1.
Муаремоска -Канзоска Љ, Софијанова А, Дума Ф, Арсов Т. Клинички предиктори на молекуларна дијагноза кај епилепсија со ран почеток: пристап заснован на клиничкиот фенотип. Arch Pub Health [Internet]. 2025 Oct. 20 [cited 2026 Nov. 21];18(2). Available from: https://journals.mk/index.php/aph/article/view/6876

Издание

Секција

Клинички истражувања

Најчитани трудови од истиот автор(и)